| 01. Penanggalan Jawa |
Sistim Penanggalan Jawa lebih lengkap dan komprehensif apabila dibandingkan dengan sistim penanggalan lainnya, lengkap dan komprehensifnya adalah suatu pembuktian bahwa ketelitian Jawa dalam mengamati kondisi dan pengaruh seluruh alam semesta
|
|
| 02 Kalender Masehi |
Tiap tanggal 1 Januari orang-orang di berbagai belahan dunia akan bersorak sorai merayakan pergantian tahun. Setelah 365 hari yang telah kita lalui, kita akan menyambut 365 hari yang baru. Harapan-harapan dilambungkan untuk menyongsong hari yang baru. Doa-doa diucapkan. Tahun baru telah tiba! Namun, di balik kegembiraan tahun baru, pernahkah terlintas di benak kita pertanyaan-pertanyaan seputar kalender? |
|
| 03 Menghitung Hari dengan Sistem Penanggalan Hijriah |
| Kita perhatikan bahwa hari raya Islam setiap tahunnya tidak pernah jatuh pada tanggal yang sama, pada kalender yang kita gunakan sehari-hari. Bulan puasa tahun ini lebih cepat sekitar sebelas hari daripada tahun lalu. Bulan puasa tahun ini juga akan lebih lambat sekitar sebelas hari dari pada bulan puasa tahun depan. |
|
| 04 Mengenai Hilal |
Penentuan awal bulan Puasa dan Idul Fitri ditentukan oleh adanya pengamatan Hilal, yaitu sesaat ketika Bulan melewati fase konjungsi (dalam bahasa Arab: Ijtimak), yaitu ketika Matahari-Bumi-Bulan berada pada satu garis lurus. Pada saat sekitar ijtimak, Bulan tidak dapat terlihat dari bumi, karena permukaan bulan yang nampak dari Bumi tidak mendapatkan sinar matahari, sehingga dikenal istilah Bulan Baru. |
|
| 05 Penanggalan Jawa (Basa Jawa) |
Étungan ing pênanggalan Jåwå luwíh rumít lan pêpak bangêt mênåwå dibandhingaké karo pênanggalan liyané. Pêpaké étungan mbúktèkaké sêtitiné Jåwå anggóné ngamati kahanan sêmèsta lan pêngaruhé ånå ing bumi sartå pêngaruhé marang kahanan uríp lan panguripané manungså. |
|
| 06 Penanggalan Candrasengkala (Basa Jawa) |
| Pênanggalan Jåwå Cåndråsångkålå utåwå pênanggalan kang anút lakuníng rêmbulan ngubêngi bumi nganti saiki isíh lumaku, disêbút Taún Jåwå. Pétungan Taún Jåwå wís dijumbúhaké karo Taún Hijriyah (Arab) nalikané Súltan Agúng jumênêng nåtå ing Mataram. |
|
| 07 Penanggalan Suryasengkala (Basa Jawa) |
Wiwitané pênanggalan Jåwå ånå sing anút lakuné srêngéngé (Pênanggalan Såkå) lan ånå síng anút lakuníng rêmbulan. Loro-loroné pådhå dianggo déníng masyarakat Jåwå. Banjúr kalêbón pênanggalan Hijriyah (Arab) síng ugå digunakaké déníng masyarakat Jåwå muslím. |
|
| 08 Pawukon Weton lan Wariga Gemet Jawa) |
| Pênanggalan gêdhé bangêt kagunané ing falsafah uripé wóng Jåwå, ora múng kanggo ngêrtèni wêktu, nangíng ugå ånå pêngaruhé marang tåtå uríp lan panguripané manungså. |
|
| 09 Watake Prabot Pawukon lan Wetonan 01 (Basa Jawa) |
| Salah sijiníng kanyatan síng tan biså disélaki, mênåwå uríp iku dipanggónaké ånå ing alam (tata surya). Luwíh khusus manèh ånå ing donya (planèt bumi). Saénggå kanthi mangkono owah gingsiré kahanan ing planèt bumi kagawa såkå laku jantraníng alam sêmèsta mêsthi ånå pêngaruhé marang tataníng uríp lan panguripané titah. |
|
| 10 Watake Prabot Pawukon lan Wetonan 02 (Basa Jawa) |
B. Wataké Dina Dudu Pênanggalan 1. Sri, watêké : wêlasan lan kinasihan. 2. Indrå, watêké: nastiti, angkúh, sugíh kawrúh. 3. Guru, watêké sinêbå, angganjar, lèmèr mblubút. 4. Yåmå, watêké : lumúh, agúng maklumé. |
|
| 11 Watake Prabot Pawukon lan Wetonan 03 (Basa Jawa) |
| Watêké pétungan dinå minångkå prabóté pawukón kåyå síng diandharaké iku dikarêpaké kanggo mangêrtèni watêkíng dinå ing pétúng pawukón kang disêbút Warigå Gêmêt. |
|
| 12 Sengkalan |
Tembung “sengkalan” asalé saka tembung “saka” lan “kala” Saka utawa çaka iku jenengé bangsa Indhu, kala utawa kala ateges wektu. Sakakala yaiku kalané ana ratu golongan çaka kang jumeneng ing tanah Indhu sisih kidul, lan wektu iku wiwitan\é tahun saka, yaiku taun 1 utawa taun 78 masèhi. |
|
|
|
|